Terug
Inkoophandboek Bedrijf

ESD: bescherming tegen ontladingen met mogelijk ernstige gevolgen

Een hendel van een autodeur, hop. Wanneer mensen in het dagelijks leven een schok krijgen, zit daar vaak een elektrostatische ontlading achter, afgekort ESD voor ’elektrostatische ontlading’. Eigenlijk geen probleem, tenzij er een elektronisch onderdeel in de buurt is. Dan kan zo'n ontlading dramatische gevolgen hebben, ook al merkt u het in eerste instantie niet.

Hier gaan we nader in op hoe en waar elektrostatische ontladingen optreden en welke gevaren daaraan verbonden zijn. Ook komt u te weten met welke producten gevoelige componenten op de werkplek en tijdens transport tegen ESD kunnen worden beschermd.

Wat betekent ESD en hoe werkt het?

We hadden het al gezegd: ESD is een elektrostatische ontlading. Maar hoe komt deze tot stand?

Dit kan eenvoudig worden uitgelegd met een voorbeeld dat u wel uit het dagelijks leven zult kennen:

  • U loopt met schoenen over een tapijt.
  • Als gevolg van de wrijving die hierdoor ontstaat, nemen de schoenen en vervolgens uw lichaam negatief geladen elektronen op.
  • Als u vervolgens een geleidend voorwerp aanraakt, bijvoorbeeld de klink van een autodeur, dan springt de lading op het voorwerp over.


Hetzelfde is van toepassing wanneer twee voorwerpen tegen elkaar wrijven en er lading wordt overgedragen - bijvoorbeeld bij het verplaatsen van plastic dozen op een oppervlak of het verplaatsen van transportbanden.

ESD: bescherming tegen ontladingen met mogelijk ernstige gevolgen 187

Is ESD gevaarlijk?

Het korte antwoord luidt: niet voor mensen, althans niet direct. Hoewel u een elektrische schok van een lading van ongeveer 3.500 volt zult voelen, zal uw gezondheid niet worden geschaad.

Op ongunstige momenten kan dit echter wel tot een schokmoment en als gevolg daarvan tot een ongeval en/of een blessure leiden. In sommige omgevingen bestaat er ook een risico dat vonken een explosie kunnen veroorzaken.

Elektrostatische ontladingen zijn evenwel gevaarlijk voor elektronische componenten.

Welke schade kan ESD veroorzaken?

ESD kan elektronische componenten ernstig beschadigen, en dat met een ladinguitwisseling die zo klein is dat mensen deze niet eens opmerken. Ook de schade zelf blijft vaak onopgemerkt.

De gevolgen voor bedrijven in de maakindustrie:

  • Er kunnen zich gedeeltelijke of totale storingen van elektronische componenten voordoen, soms pas na enige tijd.
  • Het vinden van de defecte onderdelen is tijdrovend.
  • Er bestaat een risico op klachten en imagoverlies en op financiële schade door reparaties en dure vervangingen.

Het risico op dergelijke gevolgen van ESD neemt toe naarmate steeds meer bedrijven gebruikmaken van elektronische componenten, bijvoorbeeld in de auto-industrie.

Gelukkig bestaan er mogelijkheden om dit te voorkomen.

Goed om te weten: bij microchips zijn ontladingen van 5 volt voldoende om ernstige schade aan te richten.

Zo beschermt u componenten tegen ESD

De beste methode om gevoelige componenten tegen schade veroorzaakt door ESD te beschermen, is om opladen te voorkomen en ervoor te zorgen dat voorwerpen, maar ook mensen, elektrostatische ladingen in de vloer kunnen afvoeren.

Hiervoor kunnen bedrijven een EPA (electrostatic protected area) of ESD beschermingszone inrichten waarin alle materialen geleidend zijn. De ESD-norm IEC (DIN EN) 61340-5-1 is hiervoor bepalend.

ESD: bescherming tegen ontladingen met mogelijk ernstige gevolgen -02

Vloerbedekkingen

Bescherming tegen ESD begint bij de vloer. ESD-matten en andere vloerbedekkingen voeren spanning af. Ook in een kantoorruimte kan dit van belang zijn, omdat bij de wieltjes van bureaustoelen hoge spanningen kunnen ontstaan. Anti-(metaal)moeheid ESD-matten zijn bijzonder praktisch voor staande werkplekken.

ESD: bescherming tegen ontladingen met mogelijk ernstige gevolgen -01

Opslag

Maak gebruik van rekken met een ESD-coating voor het opbergen en bewaren van elektronische componenten. Het is belangrijk dat de rekken zich in een EPA bevinden of geaard zijn. Anders kunt u elektronische componenten in ESD-containers zoals speciale stapelcontainers en opslagbakken opslaan.

ESD: bescherming tegen ontladingen met mogelijk ernstige gevolgen 895

ESD-werkplek

ESD-tafels, -stoelen, -krukken en -stahulpen voorkomen dat er gevaarlijke ontladingen op werkplekken plaatsvinden.

ESD: bescherming tegen ontladingen met mogelijk ernstige gevolgen 334

Gereedschap

Maak bij het gebruik van gevoelige elektronische componenten enkel gebruik van gereedschappen met de mogelijkheid van afleiding van ontladingen, zoals bijvoorbeeld ESD-schroevendraaiers

ESD: bescherming tegen ontladingen met mogelijk ernstige gevolgen 616

Veilig vervoer van elektronische componenten

Ook bij het vervoer van de ene naar de andere ruimte speelt de bescherming tegen ESD een belangrijke rol. Dit begint met elektrisch geleidende transport- of zelfbedieningswagens met ESD-wielen. Gesloten ESD-kunststofboxen beschermen gevoelige componenten op betrouwbare wijze tegen schade onderweg.

ESD: bescherming tegen ontladingen met mogelijk ernstige gevolgen 673

ESD-kleding

ESD-schoenen zijn onmisbaar in EPA's. Conform de norm EN 61340-5-1 moet de doorgangsweerstand van deze schoenen tussen 7,5 x 105 en 3,5 x 107 ohm liggen. ESD-polsbanden of hielbanden zijn de perfecte aanvulling. Ze worden op de hand of op de voet geplaatst en met een aardingskabel verbonden. Dus de persoon is permanent geaard.

Tip ter afsluiting: denk aan de juiste luchtvochtigheid

Een lage luchtvochtigheid zorgt voor meer oplading en vice versa. Want als de lucht voldoende vochtig is, vormt zich een dun laagje vocht op oppervlakken, waardoor deze geleidend worden.
Een te hoge luchtvochtigheid is echter niet ideaal voor gevoelige onderdelen en de gezondheid van de medewerkers. Het is het beste als de luchtvochtigheid constant op een waarde tussen 40% en 60% wordt gehouden.

Onze topproducten uit dit handboek
Relevant
Aantal artikelen: 165
Onze topcategorieën uit dit handboek